Co jakiś czas w mediach społecznościowych padają pytania o mogiłę znajdującą się na cmentarzu komunalnym przy ul. Kościuszki.
Temat wraca regularnie m.in. przy okazji Wszystkich Świętych, a ostatnio znów pojawił się na grupie Historia Miasta Stargard. Grupa liczy już prawie 17,5 tysiąca członków.
– Czy w tym grobie pochowane są jakieś szczątki jeńców wojennych czy też kartka ma charakter „ku pamięci”? – pytania zadała jedna z anonimowych członkiń grupy, nawiązując do ręcznie zrobionej tabliczki znajdującej się na krzyżu.
– O ten grób zawsze ktoś dba – napisała pani Barbara. – Tam też są kartki zrobione przez dzieci.
– Kartki namalowały dzieci z Zespół Szkół Specjalnych w Stargardzie oraz Polsko – Angielskiej Szkoły Podstawowej Tęczowe Abecadło, a biało – czerwone serca z gipsu zostały wykonane wspólnie przez w/w szkoły oraz Środowiskowy Dom Samopomocy w Reczu – odpowiada Małgorzata Musiał ze Stargardu.
Mogiła, znajduje się niedaleko bramy głównej cmentarza, w pobliżu kaplicy cmentarnej. Przez wiele lat była niezauważana. Zmieniło się to staraniem Agnieszki Dawickiej z biblioteki wojskowej Klubu Wojskowego 12. Brygady Zmechanizowanej w Stargardzie, która od lat dba o upamiętnianie weteranów i przywracanie im godności poprzez odnawianie ich nagrobków. Prowadzi w klubie garnizonowym Koło Genealogiczne. Dzięki jej staraniom wiele nagrobków weteranów doczekało się odnowienia.
– Z szacunku dla jeńców NN miło będzie jak mieszkańcy choć na chwilę się przy tym grobie zatrzymają – mówi Agnieszka Dawicka. – Pamięć, to najtrwalsza forma obecności.
– Największą wiedzę w tym zakresie posiada Jarosław Tomczak, który dokonał odkrycia tej mogiły i to udowodnił – informuje na grupie Historia Miasta Stargard stargardzianin Ryszard Wieczorkiewicz. – A Agnieszka Dawicka sprawę nagłośniła i zadbała o upamiętnienie przez szkolną młodzież z wychowawczynią.
W zbiorowej mogile, rzeczywiście spoczywają szczątki 17-stu NN jeńców wojennych. Na wniosek regionalisty i badacza historii Jarosława Tomczaka, który odkrył też cmentarz ofiar niemieckiego obozu jenieckiego Stalag II D, działający w czasie II wojny światowej na końcu ul. Szczecińskiej, niedaleko jednostki wojskowej.
– Na mój wniosek na podstawie art. 5a i zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 4 ustawy z 28 marca 1933 r. o grobach i cmentarzach wojennych, mogiła ze szczątkami 17-stu NN jeńców wojennych została 9 czerwca 2025 r. wpisana do ewidencji grobów i cmentarzy wojennych prowadzonej przez Wojewodę Zachodniopomorskiego – odpowiada grupowiczom Jarosław Tomczak.
Grób został zidentyfikowany i opatrzony przez młodzież z wychowawczynią pamiątkową tabliczką. Są na niej składane kwiaty, stawiane są znicze. Mieszkańcy odwiedzający groby bliskich , dzięki takim inicjatywom też na chwilę przy grobie przystają. Pochowanym w mogile jeńcom należy się więcej.
-Powinno im się oddać cześć poprzez nowy pomnik – mówią ci, którym leży na sercu pamięć o historii Stargardu.
Jak informuje Agnieszka Dawicka, która opiekuje się mogiłą, z inicjatywy Jarosława Tomczaka wniosek o nowy ponik został złożony do Zachodniopomorskiego Urzędu Wojewódzkiego.
Fot. Grupa Historia Miasta Stargard


